Japanologie studeren

Japanologen: wie zijn ze, wat doen ze, wat drijft hen? Lees verder voor een deel van het antwoord en om jezelf de beslissing of je dit al dan niet gaat studeren, makkelijker te maken.

Algemeen

(Deze post is echt lang. Scroll gerust door naar wat je interesseert.)

Je staat voor die grote studiekeuze? Ik weet er alles van. First things first: je moet voor jezelf uitmaken of deze studie écht bij je past. Het is al gebleken dat velen iets heel anders verwachtten toen ze eraan begonnen. Japanologie, in dit geval aan de KU Leuven, moet je namelijk eerder zien als een heel diepgaande opleiding die je zo veel mogelijk over Japan aanleert, met daarbovenop de Japanse taal als sleutel tot de nodige informatie om zelfstandig onderzoek te doen naar wat er allemaal gaande is in dat land in het verre Oosten.

De taal is in ieder geval het grootste onderdeel van de opleiding. Daarnaast, afhankelijk van je minor (cultuur-historisch of economisch) en keuzevakken, kan je je verdiepen in bepaalde aspecten van de Japanse samenleving, maar ook daarbuiten. Zo kan je kiezen voor Russische geschiedenis, Chinese filosofie… Je hoeft je oogkleppen dus niet op te zetten voor de rest van de wereld. De Japanse politiekruimtelijke ordening, (kunst)geschiedenisKlassiek Japans en zelfs kalligrafie* komen voor alle Japanologen aan bod en zijn met andere woorden plichtvakken.

Het is je wel toegestaan je eigen accenten te leggen doorheen de jaren. Als je een passie hebt voor manga, anime, J-Pop, Japanse games of andere stromen van de Japanse popcultuur, zal je dergelijke persoonlijke interesses vooral zelf moeten inbrengen in je studies. Gaandeweg ontwikkelen de meeste studenten een interesse in een nieuw aspect van de Japanse samenleving waarvan ze voordien nog niet veel wisten.

Hoewel deze opleiding voor velen klinkt als ‘everything Japan’, is het dat dus niet. Om maar een voorbeeld te geven: dankzij het tweedejaarsvak Informatiekunde kan ik nu overweg met HTML en CSS, handig om te bloggen.

*Je kan het nog volgen, maar door besparingen aan de faculteit Letteren is dit vanaf nu een keuzevak.

Vakken

<

p style=”text-align:justify;”>Een overzicht van wat je zoal leert als je dit studeert. Op het moment van schrijven zit ik halfweg het derde jaar of het laatste jaar van de bachelor en doe ik de Cultuur-historische minor. Alle vakken hieronder zijn er die ik zelf gevolgd heb, maar er zijn er nog meer, zie deze pagina.

Japans

img_1139-2

De taal is het grootste opleidingsonderdeel (OPO). Japans is zowel het zwaarst in aantal studiepunten als in de hoeveelheid tijd die je erin moet steken om er iets van te maken. Je zou na drie jaar in staat moeten zijn een universitaire les in het Japans in grote lijnen te volgen. Naast schrijven, spreken en luisteren, zal je de grammatica op lange termijn zelfs zo grondig beheersen dat je (hopelijk) tegen het einde van het tweede jaar in het japans grammaticale constructies kan uitleggen op het examen.

Het aantal studiepunten dat de Japanse taal in beslag neemt, neemt gradueel af doorheen de drie fasen of jaren van de bacheloropleiding. Het is echter een misvatting dat de taal dus ook elk jaar minder zwaar wordt om te leren: de verwachtingen liggen jaar na jaar hoger. Niet getreurd, er zijn ook enkele studietips!

Japans – Kanji

  • Tegen het einde van de bachelor moet je zo’n 2000 (oorspronkelijk Chinese) karakters of kanji kennen, hiragana en katakana inbegrepen.
  • Wat hiragana betreft, de 46 tekens van dat fonetisch schrift leer je allemaal in één dag en je wordt verwacht ze op een week tijd te kennen;
  • Dit vraagt voor de rest van je tijd als Japanologiestudent een serieuze dagelijkse inspanning. Je zal elk teken tientallen keren moeten herschrijven vooraleer je het echt kent…
  • Maar laat je vooral niet afschrikken. Na veel discipline en toewijding begint het instuderen van kanji algauw sneller te gaan + de esthetische waarde van het Japanse schrift is een motivator op zich.

Japans – Spreken (Kaiwa)

  • Leer de conversaties uit de les uit je hoofd. Voor de creatievelingen onder ons: in dit geval is vanbuiten leren geen schande, je creativiteit komt later nog wel van pas. In eerste instantie moet je je de basisuitdrukkingen eigen maken.
  • Algemene tip: uitstel is meestal geen afstel… Maar bij het leren van een taal is uitstellen risky business. Zéker bij Japans. Elke dag woordjes herhalen dus, en oefeningen maken.
  • Voor velen is dit het meest afschrikkende onderdeel van Japans, omdat je voor een hele klas moet tonen wat je kunt. Dat is een schroom die je zal moeten overwinnen, zie volgende tip:
  • Vind zo snel mogelijk een toffe collega-student om in het Japans mee te converseren.  Bijkomend voordeel: dat schept een band. (Mijn kaiwa-maatje is nu mijn vriendin… 👩‍❤️‍💋‍👨)

Japans – Grammatica

  • De syllabus is heilig (en hij is ook echt goed gemaakt);
  • Leer de theorie, maak alle oefeningen en beschouw het studeren van woordjes als één van de basisonderdelen;
  • Oefeningen en vertaalzinnen uit de syllabus komen sowieso op het examen!

Japans – Luisteren

  • De moeilijkheid zit hem in sommige klanken waar we als Belg niet zo vertrouwd mee zijn en soms spreken native speakers de dingen niet altijd uit zoals je zou verwachten.
  • Ook hier kan vanbuiten leren helpen, zeker als luisteren nooit één van je sterke punten was.
  • Alles thuis herbeluisteren tot je die opnames helemaal beu bent. Als je dit goed doet, kan je soms al antwoorden op examenvragen vooraleer de opname afgespeeld is.
  • Daag jezelf uit: kijk naar video’s waarin Japans van een niveau iets hoger dan het jouwe gesproken wordt en probeer de ondertiteling te matchen met woorden die je oppikt.
  • De tips van de docent tijdens de les zijn goud waard. Wij hadden vaak ware eureka-momenten toen we de tekst van sommige conversaties klassikaal overliepen.

Geschiedenis van Japan (fase 1 & 2)

  • Essentieel om te begrijpen waarom Japan is zoals het is.
  • Opgedeeld in de geschiedenis van het ‘oude’ en het ‘moderne’ Japan (na 1868, het jaar van de Meiji-restauratie. Begin maar al te studeren!).
  • Over studeren gesproken, hoeveel tijd gaat mij dat kosten? Blokken als een no-lifer is hier de boodschap. Het is nu eenmaal een heel belangrijk vak 😉
  • Het referentiewerk voor dit vak is “Een geschiedenis van Japan: van samurai tot soft power” van de hand van de oprichter van Japanologie, Willy Vande Walle.
  • Voor dit opleidingsonderdeel werk je aan wat waarschijnlijk je allereerste eigen Wiki-pagina ooit zal zijn, over een onderwerp naar keuze uit de Japanse geschiedenis. Dit telt mee voor het eindresultaat.
  • Hier kan je mijn Wiki-pagina bekijken (en om je een idee te geven: ik kreeg er een 16/20 voor).

Hoe studeren? Da’s een moeilijke. Een degelijke tijdlijn en het kennen van de inhoudstafel van het handboek zijn alvast beiden noodzakelijk, anders verlies je het overzicht. In dit vak wordt ook vaak visueel gewerkt aan de hand van onder andere schilderijen en ukiyo-e waarop belangrijke historische taferelen afgebeeld staan, dus je studeert best ook met behulp van die afbeeldingen. Een laatste tip die werkt bij elk vak: gebruik de opdelingen die er al zijn in de leerstof om afgebakende delen samen te vatten en per deel te studeren, zodat ook het herhalen achteraf gemakkelijker is.

Introduction to Japanese Culture and Society (fase 1)

  • Wij moesten een heel semester lang elke week één blog schrijven op een interne website over een onderwerp dat in verband moest staan met de vorige les Japanse cultuur. Sinds 2016 doen ze dat anders: naast blogs zijn nu ook vlogs en podcasts toegestaan, maar je hoeft (gelukkig) niet meer wekelijks iets te posten op het zogenaamde “Lab” van de Japanologiesite.
  • Verder is dit vak wat de naam zegt: een inleiding tot de Japanse cultuur en maatschappij in het algemeen.
  • Wordt in het Engels gedoceerd.

Hier geldt het mantra ‘gewoon doen’. Het wordt geapprecieerd als je experimenteert met de nieuwe media die alomtegenwoordig zijn, zolang het maar educatief verantwoord is en iets te maken heeft met Japan, natuurlijk. Hou in je achterhoofd dat alles wat je creëert voor Japanologie in je eigen portfolio wordt bewaard en als het goed gaat, heb je voor je het weet een indrukwekkende verzameling van persoonlijke, academisch verantwoorde creaties (die indruk kunnen maken op proffen en potentiële werkgevers). Maar doe het vooral voor jezelf!

Ruimtelijke organisatie en maatschappij van Japan (fase 1 of 2)

  • Vond ik zelf enorm boeiend: over de unieke geografie van Japan en hoe de maatschappij van het land daarmee verbonden is.
  • Feitenkennis is heel belangrijk.
  • De ligging van de eilanden, bergketens, omliggende zeeën en zeestromen, de grootste steden en industriezones, economische activiteit, havens, bevolking, klimaat, …
  • Je wordt verwacht logische verbanden te kunnen leggen tussen fysieke situaties en de menselijke activiteit die daaruit volgt of daardoor beïnvloed wordt.

Inleiding tot de Wijsbegeerte (fase 1)

  • Aan de KU Leuven ontsnapt niemand eraan: samen met religie is het een plichtvak voor alle studenten, van welke opleiding ook.
  • Hoewel het een vaag en zweverig kan aanvoelen voor velen, is het best wel doenbaar;
  • Men verwacht op het examen dat je enkele theorieën van grote filosofen kent en dat je voorbeelden van menselijke situaties kunt geven waarop je zo’n theorie kan toepassen.
  • Een beetje filosofische kennis is altijd handig, zeker in de taal- en regiostudies.

In mijn geval heeft het geholpen om wat ik leerde aan mijn jongere broers te vertellen. Normaal gezien heb je toegang tot voorbeeldvragen waarvan er enkele zo goed als zeker op het examen komen. Dit zijn weggevers.

Sociologie/Recht (fase 1)

  • Sociologie (mijn keuze): om sociaal gedrag van mensen theoretisch te kaderen.
  • Recht: voor een stevige basis van de belangrijkste wetten en rechten die fundamenteel zijn aan onze maatschappij. Erg handig als je wil verdiepen in het Japanse Recht en in de politiek, waarbij je natuurlijk eerst moet weten hoe het in je eigen land in elkaar zit.
  • Je kiest één van beiden in het eerste jaar.

Binnen- en buitenlandse politiek van Japan (fase 2)

  • Al wat je hoort te weten over de Japanse politiek;
  • Heel open lessen in kleine groep waarin een zekere participatie van de studenten verwacht wordt;
  • Groepsopdracht: in groep een digitale paper schrijven (hier komen die digitale vaardigheden aan bod, zie methodologie) over een onderwerp gerelateerd aan de Japanse politiek.

Economie van Japan (fase 2)

  • Wordt in dezelfde stijl als Japanse politiek en tot nu toe door dezelfde professor onderwezen;
  • Elke week moet je thuis voor de les een tekst van een specialist over de economie van Japan lezen ter verdieping van je kennis, waarover je een samenvatting als blogpost moet posten op het Japanologie-Lab online;
  • Er zijn soms gastlezingen, erg cool en leerrijk.

Informatiekunde (fase 2)

  • Plichtvak voor alle Letterenstudenten;
  • HTML en de basics van CSS, voor de opmaak van blogs, websites en nog veel meer;
  • Informatievaardigheden: moderne manieren om bronnen digitaal bij te houden en te analyseren, te kwantificeren en om te zetten in allerlei graphics;
  • Zoektechnieken, nodig voor de paper die je zal schrijven.

Methodologie (fase 2)

  • Je leert een paper schrijven, alleen zonder de inhoud (je moet dus nog geen diepgaand onderzoek doen).
  • Uitdagend omdat je heel wat nieuwe digitale onderzoeksmethoden leert kennen, waarvan verwacht wordt dat je op z’n minst probeert ze te gebruiken (hoe meer je daarin slaagt, hoe hoger de punten).
  • Je bedenkt een onderzoeksvraag, een onderwerp, je schrijft de inleiding en maakt een inhoudstafel en een bronnenlijst achteraan. In het beste geval is dit al je basis voor in het derde jaar, wanneer je je bachelorpaper echt moet schrijven.
  • Je leert anders denken over data en de eigendom daarvan. Zo wordt je onder andere aangespoord om je ‘pre-paper’ in Markdown te schrijven, zodat je die kan exporteren naar allerlei formaten en kan bewaren los van programma’s als Word. Klinkt nogal geeky, he? Computerfanaten vinden hier hun gading.
schermafbeelding-2017-01-05-om-21-10-04
Schrijven in Markdown voor het vak methodologie: het zijn niet enkel kanji waar je mee bezig bent als Japanoloog

Minor: de keuze is aan jou

Er zijn twee opties: de cultuur-historische minor of de economische. Je kan echter sommige vakken van de ene minor kiezen, ook al zit je in de andere.

Met de cultuur-historische schrijf je je in voor Antropologie, Koreaans, een optie uit geschiedenis en literatuur en nog een optie uit Sinologie. China en Japan zijn historisch gezien namelijk nogal met elkaar verweven.

De economische minor heeft als plichtvakken Economie, Accountancy, Mens en Organisatie en Marketing, met daarnaast natuurlijk Economie van Japan.

Gambare, gambare!*

Je moet weten dat mensen die met een Master in de Japanologie afstuderen, behoorlijk uniek zijn. Dat wil dus wel zeggen dat je in elk geval dingen zal moeten blokken die soms complexer en ‘nuttelozer’ kunnen lijken dat de vakinhoud van andere richtingen. Je zal soms het gevoel hebben dat je redelijk alleen staat in je veld. Anderzijds is het extreem lonend als je goed op weg bent in deze opleiding en je mag meer dan gerust zijn dat je een heel brede waaier aan vaardigheden aangeleerd krijgt waarmee je veel meer zal zijn dan alleen een expert over Japan.

*Gambare, gambare (頑張れ、頑張れ), vrij vertaald: ‘Alles geven!’

Andere opties

Je bent vermoedelijk al op de hoogte van de opties in België: in hoofdzaak gaat het om de eeuwige tweestrijd tussen de KU Leuven (mijn keuze) en de UGent.

EmbJPNBelFBPost

Sinds 2016 is er echter een nieuwe mogelijkheid aan de VUB. Enkele maanden terug zag ik een Facebook-bericht van de Japanse ambassade (zie foto), waarin aangekondigd werd dat de Vrije Universiteit Brussel (VUB of ULB in het Frans) naar aanleiding van 150 jaar diplomatie en vriendschap tussen België en Japan met financiële steun van de ambassade ook beginnen met iets Japanologie-achtigs.

Over Japanologie aan de UGent: UGent doet jaar na jaar moeite om haar opleiding op hoger niveau te brengen. Het curriculum van de UGent leek trouwens nog nooit zo veel op dat van de KUL. Gerelateerde talen, zoals het Koreaans, worden er ook op hoog niveau gedoceerd.

Ik zou zeggen dat je keuze tussen moet gebaseerd zijn op het doel dat jij zelf wil bereiken met het bestuderen van de Japanse taal en maatschappij en dat je op basis daarvan bepaalt welke vakken voor jou het belangrijkst zijn, zodat je kan kiezen voor de universiteit waar aan die vakken de meeste studiepunten worden toegewezen. Bij mij was de keuze nadat ik naar de infodagen van beide was geweest uiteindelijk gebaseerd op een sterk innerlijk gevoel dat de opleiding aan de KU Leuven toch net dat ietsje beter is…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s